• Anasayfa
• KKTC Haber
• Türkiye Haber
• Dünya Haber
• Rum Basını
• Röportaj
• Sağlık
• Spor
• Araştırma
• Magazin
• Teknoloji

HABER ARA

-- Tüm Kategoriler -- KKTC Haber Türkiye Haber Dünya Haber Rum Basını Röportaj Sağlık Spor Araştırma Magazin Teknoloji Gelişmiş Arama

 

 

Haftalık Kathimerini, Kıbrıs doğrudan müzakerelerinin yoğunlaştırılmış faslında kararlaştırılan 19 görüşmeden 5’i geride kalırken, müzakerelerin iyi gitmek şöyle dursun, daha da kötüleştiği ve taraflardan hiçbirinin, varacağı son konusunda hiç de iyimser olmadığı yorumunda bulundu.

 

Haberi; “Müzakereler Kötüden De Kötüye... Taraflardan Hiçbiri Artık İyimserliği Haklı Gösterecek Görüş Birlikleri Görmüyor” başlığıyla yansıttığı haberinde, Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ve Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas’ın yoğunlaştırılmış müzakereler kapsamında Yönetim ve Güç Paylaşımı başlığını tamamladığını, 26 Ağustos’ta yaptıkları 5’inci görüşmede Toprak ve Mülkiyet başlıklarını ele almaya başladığını yazdı.

 

Müzakerelerde olup bitenleri takip eden siyasi gözlemcilerin, “olgular iyiye gitmemekle kalmıyor, belki öncekinden çok daha kötü bir aşamaya girildi” değerlendirmesinde bulunduklarını kaydeden gazete özetle şöyle devam etti:

 

“Artık herkesin ana sorusu, BM Genel Sekreteri’nin, Ekim ayında New York’ta gerçekleştirilecek 4’üncü ve belki sonuncu üçlü görüşmede ne yapacağıdır. BM’nin fazla bir seçeneği yok gibi görünüyor, onlardan bazıları ise şunlardır:

 

1- Genel Sekreter, müzakerelerde çıkmaz ilan edecek ve prosedürdeki varlığının sona erdiğini ilan ederek Güvenlik Konseyi’nden aldığı yetkiyi iade edecek. Böyle bir durumda Genel Sekreter ilgili raporunda iki bölgeli iki toplumlu federasyon devrinin kapandığını ve gelecekteki bir çabanın belki bu zeminin dışında yapılması gerektiğini kaydedebilir. Genel Sekreter’in iyi niyet misyonuyla ilgili yetkilerini iade etmesi ile Kıbrıs sorunu, BM’nin yeni bir inisiyatif almaya karar vermesine kadar ölü döneme girecek. Ancak tarih gösterir ki, başarısız bir çabanın ardından böyle bir karar alınması için birkaç yıl gerekir.

 

2- Ban Ki Moon, prosedürde çıkmaz ilan eder ancak bir süreliğine ara verildiğini açıklar ve iki lideri bu dönemi; diyaloğa devam etmek isteyip istemedikleri ve edeceklerse hangi yöntemle ve hangi zeminde devam edeceklerini düşünmek için değerlendirmeye çağırır.

 

3- BM Genel Sekreteri, Kıbrıs sorununun çeşitli yönlerinde iki tarafın görüşleri arasındaki uçuruma ve uluslararası konferansı ancak iki tarafın da arzu etmesi ve Kıbrıs sorununda anlaşma yörüngesine girilmesi halinde toplama taahhüdüne rağmen; uluslararası konferansı toplar, bu çerçevede yapılacak birkaç günlük ilave yoğunlaştırılmış müzakerenin ardından nihai kararlar alınır.

 

4- Genel Sekreter, yukarıdakilerden hiçbirini yapmaz, sadece mevcut prosedürün Aralık - Ocak dönemine kadar uzatılması için iki aylık bir yoğunlaştırılmış müzakere dönemi daha ilan eder.

 

ANLAŞMAZLIKLAR

 

İki lider yoğunlaştırılmış müzakereler çerçevesindeki 4 görüşmelerini Yönetim başlığına harcadılar. Ancak sonuç, yatıştırıcı olmaktan çok kaygı vericidir çünkü bu başlık ‘ilerlemiş’ görülüyordu ve nihai görüş birliklerine varılmasının o kadar da zor olmayacağı düşünülüyordu. 4 görüşmeden ortaya çıkan sonuç, ‘hayal kırıcı’ addediliyor çünkü gerçekte havada olan bütün meseleler halen havada duruyor. Bazılarında ise Kıbrıs Türk tarafınca gerilemeler görülüyor.

 

Mesela Egemenlik meselesi. Bu konu Talat döneminde bile kapanmadıysa da iki taraf Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliğinin nerden kaynaklandığının ifadelendirilmesi yönteminde iyi yolda ilerliyordu. Aksine şimdi, Kıbrıs Türk tarafı egemenliğin ‘iki oluşturucu devletçikten’ kaynaklanması gerektiğinde ısrar ediyor ki bu özellikle tehlikelidir çünkü buradaki esas, merkezi hükümetin egemenliği iki devletçikten aldığıdır. Anlaşmazlık veya anlaşmanın bozulması durumunda ‘egemenlik’ merkezi devlette değil Kıbrıs Türk ve Rum oluşturucu devletçiklerinde kalacak.

 

Diplomatik kaynaklar tarafından gazetemize söylendiğine göre Başkan Hristofyas’ın ağırlıklı oy ile dönüşümlü başkanlık paketi konusunda da görüş birliği sağlanmadı. Aksine, Derviş Eroğlu ‘dönüşümlü başkanlığı’ kabul etti fakat ‘ağırlıklı ve çapraz oyu’ reddetti. Bu da Kıbrıs Rum tarafınca; ‘kabul edilemez’ olarak değerlendiriliyor.

 

Uluslararası anlaşmalar yapılması konusunda da önemli anlaşmazlıklar var. Kıbrıs Türk tarafı, oluşturucu devletçiklerin neredeyse bütün alanlarda uluslararası anlaşma yapma konusunda esneklik ve hareket serbestisine sahip olmalarında ısrar ediyor ve Rum tarafının, çoğu federasyon sisteminde uygulanmakta olan ‘devletçiklerin hareket serbestisinin Ticaret ve Eğitim, Kültür konularında sınırlı kalması önerisini reddediyor.

 

Hava Sahası, FIR konusunda da önemli anlaşmazlık var. İyi bilgili bir kaynağa göre, bu konuda hiçbir anlaşmaya varılmadı. Kıbrıs Türk tarafının ‘iki uçuş kontrol bölgesi olmasında’ ısrar etmesi nedeniyle anlaşmazlık varlığını koruyor. Daha önce, Kıbrıs’ın hava sahasının uluslar arasında ‘üniter’ görünmesi konusunda görüş birliği vardı ancak yine iki uçuş kontrol bölgesi konusunda sorun çıkmıştı. Bu pratikte; ‘ikiye bölünmüş üniter hava sahasında iki uçuş kontrol merkezi olması anlamına geliyor.”